سم زدایی با کلونیدین
3- دوز تجویزی را طی 7-4 روز بعدی به میزان mg 2/0-1/0 در هر روز کاهش می دهیم تا سر انجام به صفر برسد.
سم زدایی با کلونیدین بر اساس مقدار مصرف روزانه اپیوئید و نوع آن ، بین 5 تا 14 روز طول می کشد. موفقیت این روش در سم زدائی حدود 65-60 درصد گزارش شده است.
کاهش فشار خون، بی حالی و سردرد معمولترین عوارض جانبی کلونیدین هستند. به همین علت این دارو در برخی افراد به خوبی تحمل نمی شود و باید شدت این عوارض را علاوه بر علایم سندرم قطع، در تعیین دوز تجویزی مدنظر قرار داد.
· به علت اثرات کلونیدین در کاهش فشار خون، مراقبت از فشار خون بیمار لازم می باشد: در هنگام تجویز کلونیدین باید فشار خون بیمار را مرتباً اندازه گرفت و اگر فشار خون سیستولیک از mmHg 90 ، یا فشار خون دیاستولیک از mmHg 60 کمتر باشد، دادن کلونیدین را تا بازگشت فشار خون به مقدار طبیعی به تأخیر انداخت.
· به دلیل خطرات ناشی از کاهش فشار خون( خطر زمین خوردن بیمار و ...) ، ترجیج دارد که شروع مصرف کلونیدین با بستری شدن بیمار همراه باشد و اگر بیمار به صورت سرپایی درمان می شود باید او را از این خطرات آگاه کرد.
سایر عوارض جانبی مصرف کلونیدین عباتند از : بی خوابی ، خشکی دهان و درد استخوانی و مفصلی.
از آنجا که کلونیدین تمام علایم ناگهانی مصرف مواد مخدر را درمان نمی کند می توان از ترکیباتی دیگر برای تخفیف سایر علایم یا علایمی که به طور کامل رفع نشده اند استفاده کرد مانند: ایبوبروفن mg 600 هر 6 ساعت یا mg 800 هر 8 ساعت در صورت وجود دردهای عضلانی و دردهای مفصلی.
· هنگامی که تهوع و استفراغ اجازۀ مصرف خوراکی ایبوبروفن را نمی دهد می توان شکل داخل عضلانی توردول(Toredol ) را به جای آن به کار برد.
سیکلوپروماید mg 20 هر 8-6 ساعت برای تخفیف کرامپهای شکمی، کینینmg 260 هر ساعت برای کاهش اسپاسمهای عضلانی، یک بنزودیازپین( مانند لورازپامmg2) هر 4 ساعت در صورت وجود اضطراب و نگرانی، یک قرص خواب آور( مثلاً تریازولام mg25/0 یا دیفن هیدرامین mg50 ) در صورت وجود اختلال در خواب.
· تریسیکلیک ها اثر کلونیدین را خنثی می کنند. بنابراین نمی توان تریسیکلیک های آرام بخش مانند آمی تریپتیلین را همزمان با کلونیدین تجویز کرد.
لوپراماید mg2 یا آتاپولگیت cc 30 بعد از هر بار اجابت مزاج در صورت وجود اسهال و پروپوکسی فن(65 یا mg 100) به عنوان جایگزینی اپیوئیدی جهت کاهش شدت علائم قطع.
سم زدایی کوتاه مدت به کمک Patch پوستی کلونیدین
Patch پوستی کلونیدین سطح سرمی پیوسته و یکنواختی از دارو را برای بیمار فراهم می آورد، بدین جهت ممکن است استفاده از آن جهت کاهش علایم ترک، بر کلونیدین خوراکی ترجیح داده شود. در سم زدایی کوتاه مدت با patch پوستی کلونیدین پس از تثبیت وضعیت بیمار، به یکی از دو روش زیر عمل می کنیم:
روش اول
1- در روز اول، پس از قطع مصرف اپیوئید، دو چسب(Patch) پوستی کلونیدین شماره 2را به کار می بریم.
· برای تخفیف علایم در بیمارانی که بیش از 80 کیلوگرم وزن دارند ممکن است 3 چسب پوستی مورد نیاز باشد.
2- بیست و چهار تا 48 ساعت طول می کشد تا چسبهای پوستی کلونیدین مؤثر واقع شوند، بنابراین در یک یا دو روز اول برای تخفیف علایم بیمار از کلونیدین خوراکی با دوز mg 2/0-1/0 هر 6-4 ساعت یکبار استفاده می کنیم.
· مجدداً تأکید می شود که در مدت استفاده از کلونیدین نباید کنترل دقیق فشار خون بیمار را فراموش کرد.
3- پس از گذشت هفت روز از شروع استفاده از Patch ها در صورت ادامه داشتن علایم ترک، آنها را تعویض می کنیم.
روش دوم
1-در روز اول، مصرف اپیوئید را قطع کرده، یک Patch پوستی کلونیدین را به کار می بریم.
2-در روز دوم، دومین Patch را مورد استفاده قرار می دهیم.
3- اگر علایم ترک بیش از 7 روز به طول انجامد، دو پچ جدید را هر یک هفت روز بعد از پچ های اول استفاده می کنیم.
· در مدت استفاده از Patch کلونیدین نیز باید به طور مرتب، فشار خون بیمار را کنترل کرد.
· Patch های کلونیدین دو قسمت دارند: یک قسمت مربع شکل و کوچک که حاوی داروی فعال می باشد و یک قسمت گرد، بزرگتر و صورتی رنگ که به عنوان پوشش عمل می کند. در مواردی که پس از استفاده از Patch هیچگونه کاهشی در علایم بیمار مشاهده نمی شود باید دقت کرد که Patch مورد استفاده هر دو قسمت مذکور را داشته باشد. گاهی تنها قسمت خارجی که حاوی هی دارویی نمی باشد، اشتباهاً مورد استفاده قرار می گیرد.
· در صورتی که بیماران از خارش و یا حساسیت و تریک پوستی در محل Patch شکایت کردند، این عارضه جانبی توسط دیفین هیدرامین با دوزmg 50-25 هر 6-4 ساعت یکبار، کنترل می شود.
· در این روش هم برای تخفیف سایر علایم بیمار می توان از ترکیباتی که در روش سم زدایی کوتاه مدت با کلونیدین خوراکی به آنها اشاره شد، استفاده کرد.
· Patch کلونیدین هنگامی که بیمار از داروهای ضدافسردگی سه حلقه ای استفاده می کند، مؤثر نخواهد بود.
استفاده از کلونیدین به صورت خوراکی و یا Patch در سم زدایی اپیوئیدها مورد تصویب FDA قرار نگرفته ولی تحقیقات بسیاری وجود دارند که مؤثر بودن و بی خطری آن را تأیید می کنند.
منبع:
راهنمای شناخت و درمان اعتیاد در ایران، دکترحامد اختیاری و همکاران
برچسب: ،