آموزش مهارت رفتار جرأت مندانه
سبکهای برقراری ارتباط
پرخاشگرانه: در این نوع ارتباط فرد با تهدید کردن و تضییع حق دیگران توهین آمیز برخورد می کند.
منفعلانه: دراین نوع ارتباط فرد با عذر خواهی افراطی و کوچک انگاری خود تمامی افکار، احساسها و حقوق شخصی خود را به نفع طرف مقابل نادیده می گیرد.
جرات مندانه: ارتباط جرات مندانه گونهای از ارتباط است که در آن هر احساسی بدون اضطراب بهراحتی ابراز شده و نتیجه آن حرکت به سوی اهداف و مقاصد شخصی بدون ضایع کردن حق دیگران است.
پرخاشگرانه
باورها: همه باید مثل من باشند – من هرگز اشتباه نمیکنم – حق بامن است وتواشتباه میکنی –خودم همه چیز را میدانم
سبک برقراری ارتباط: ذهن بسته است و فرد راه را بر ورود هر نوع اطلاعات بسته نموده، حرف و کارهای دیگران را قطع میکند- شنونده ضعیفی است – در دیدن نقطه نظرات دیگران ضعیف است
رفتار: دیگران را تحقیر میکند –رییس رفتار است . هرگز فکر نمیکند که احتمال دارد اشتباه کند – حریم شخصی دیگران را رعایت نمیکند.
رفتار غیرکلامی :اخم ها را دهم کشیدن – چپ چپ نگاه کردن – خیره نگاه کردن –آهنگ صحبت تند داشتن – حالت بدنی خشک و بدون انعطاف
رفتار کلامی: ((توباید )) اصل کلام را تشکیل میدهد – با کلامش موجب رنجش خاطر دیگران میشود.
رویارویی و حل مساله : باید در هر بحث و جدال پیروز گردد - ازموضع برنده بازنده با هر چیزی برخورد میکند
احساساتی که تجربه میکند : خشم – عصابنیت – بی طاقتی و ناکامی
تاثیری که بردیگران میگذارد: دردیگران رفتار مقابله با خشم را بر میانگیزد – باعث ایجاد مقاومت ،برخورد دفاعی و درغگویی و...در طرف مقابل میشود – کاری میکند دیگران از انها اطلاعات کنند ولی این اطلاعات همراه با رنجش خواهد بود.
منفعلانه
باورها: هرگز عواطف واقعی خود را ابراز نمیکند- مخالفت نمیکند- طوفان ایجاد نمیکند – دیگران همیشه بیشتر از او حق دارند و
سبک ارتباطی: غیر مستقیم – همیشه موافق – بدون اعتراض - محتاط
رفتارها : زیاد آه میکشد – بدون انکه لازم باشد معذرت خواهی میکند - در برنامه ریزی مشکل دارد - خود را ندیده میگیرد و فدا میکند –اجازه میدهد دیگران برای او تصمیم بگیرد.
رفتار غیرکلامی: بیقراری- حرکات چهره ای ندارد – از سر توافق لبخند رضایت میدهد – وضعیت بدنی خمیده دارد- تن صدایش پایین وملایم است چشمهایش را پایین میاندازد
رفتار کلامی : شما بیشتر از من تجربه دارید . من نمی توانم - من سعی خواهم کرد – ممکن است اشتباه باشد.
رویارویی با مشکلات و مساله : اجتناب – نادیده انگاری- رها کردن
احساساتی که تجربه میکند : ناتوانی – اضطراب – ناکامی- خشم
تاثیراتی که بر دیگران میگذارد : دیگران را پرتوقع میسازد – دلیل تراشی را در دیگران برمیانگیزد
جرات مندانه
باورها : ارزشمند بودن خود و دیگران – برحق بودن هم خود و هم دیگران – بدین معنی نیست که رفتار جرات مندانه همیشه با موفقیت همراه است.
سبک ارتباطی: گوش دهنده فعال و کارآمد است – محدودیتهای و انتظارات را ابراز میکند – خواسته های خود را مستقیما“ و صادقانه ابراز میکند – مشاهداتش را بیان میکند و از برچسبها استفاده نمیکند –مراقب احساسات دیگران است
رفتار: براساس انتخاب خویش عمل میکند – انتظاراتش واقع بینانه است – منصفانه و عادلانه رفتار میکند – سویمند و قابل پیش بینی است – عمل مدار است – محکم است
رفتار کلامی : اجازه حضور ندادن به احساسات منفی – رویارویی با مشکلات در همان زمان که اتفاق میافتد
رفتار غیرکلامی: |ژستهای باز و طبیعی – آهنگ صدای مناسب و متناسب – تنوع در میزان صحبت - وضعیت بدنی مناسب – تماس چشمی مستقیم
احساساتی که تجربه میکند :شوق – رضایت – آرامش
تاثیراتی که بردیگران میگذارد : افزایش عزت نفس – دیگران میدانند که جایگاهش کجاست
مشکلات ناشی از جرأتمند نبودن
افسردگی : عصابنیت از خود و. درماندگی و ناامیدی
رنجیدگی : عصبانیت از دیگران مبنی بر سوءاستفاده از او
ناکامی : عدم توانایی فرد در رسیدن به اهداف
انفجار خشم :عدم کنترل خشم
اضطراب و بهدنبال آن اجتناب :ازدست دادن فرصتها
ضعف در روابط بین فردی
مشکلات جسمانی
مشکلات مربوط به فرزندپروری : عدم امکان رفتار قاطعانه در برابر مسائل خانوادگی و تربیتی و داشتن خصوصیت منفعلانه
رفتار جرأتمندانه به فرد کمک میکند که بتواند:
احساسات خود را ابراز کند
روابط خود را بهبود بخشد
اعتراض کند
نظر خود را بیان کند
درخواست کند
نه بگوید
به خود اطمینان داشتهباشد
اعتماد بهنفس خود را افزایش دهد
احترام دیگران را نیز جلب کند
توانایی تصمیمگیری خود را بهبود بخشد
حقوق خود را حفظ کند.
هر کسی حق دار:
به تقاضاهای دیگران نه بگوید.
.در مورد احساسات و دلیل کارهای شخصیاش به دیگران توضیح ندهد. در برابر تقاضاهای بیش از حد دیگران ایستادگی کند
از دیگران بخواهد که هنگام صحبت به نظراتش گوش دهند
تغییر عقیده دهد.
از دیگران بخواهد که کاری را برایش انجام دهند.
هر کسی حق دارد.
زمانیکه نیاز داشت تنها بماند.
در روابط بین فردی مورد احترام قرار گیرد.
اشتباه کرده و مسئولیت آن اشتباه را به عهده بگیرد.
برای زندگی خود تصمیمبگیرد.
احساس خاصی را داشته و آن را نشان دهد.
از دیگران سوال کرده یا کمک بخواهد.
خودش را دوست داشتهباشد.
انواع رفتارهای جرأتمندانه
بیان احساسات منفی و مثبت
قبول نکردن و مقاومت در برابر خواسته های نابجای دیگران (رد درخواست)
ابراز نظرات شخصی
موانع شناختی جرأتمندی
ترس از، از دست دادن روابط یا آسیب زدن به رابطه با فرد مقابل
احساس گناه در مورد نه گفتن و رنجیدن یا ناراحت شدن دیگران.
اعتقاد به اینکه اگر از قبول درخواست دیگران سرباز زنید آدم بد و خودخواهی هستید.
احساس مهم و باارزش بودن در مواقعی که درخواستی از شما میشود.
گامهای لازم برای تغییر رفتار
شناخت باورهای ناکارآمد
ارزیابی باورهای ناکارآمد
بررسی پیامدهای رفتار غیرجرأتمندانه
انجام رفتار جرأتمندانه
مراحل انجام رفتار جرأتمندانه
زمان و مکان مناسبی را انتخاب کنید
سعی کنید احساس فرد مقابل را منعکس کرده و با او تا حدی همدلی کنید.
رفتار موردنظر و احساس خود را در مورد آن بهطور واضح بیان کنید. از پیام "من" استفاده کرده و از سرزنش فرد مقابل یا برچسب زدن به او خودداری کنید.
تغییر مورد نظر و آنچه را که میخواهید بیان کنید.
در مواردی که اعتراض کرده یا میخواهید "نه" بگویید، میتوانید پیامد ادامه دادن به رفتار قبلی را بیان کنید.
توصیههایی
برای " نه" گفتن
مطمئن شوید که چه میخواهید، آیا میخواهید بگویید "بله" یا "نه". اگر مطمئن نیستید بگویید که باید درموردش فکر کنید و زمانی را برای دادن پاسخ خود مشخص کنید.
اگر مطمئن نیستید که چه چیزی از شما خواسته شده، توضیح بیشتری بخواهید.
تا جاییکه میتوانید پاسخ کوتاهی داده و از دادن توضیحات طولانی و آوردن دلایل زیاد خودداری کنید.
از عباراتی با ضمیر "من" استفاده کنید و بهجای سرزنش یا محکوم کردن دیگری به مطرح کردن موضوع بپردازید.
به جای عباراتی مانند "فکر نمیکنم بتوانم ...." از کلمه "نه" استفاده کنید.
بهجای قضاوت کردن، مواردی را که وجود دارد مطرح کنید.
توصیههایی برای " نه" گفتن- ادامه
درخواست خود را بهصورت واضح و مستقیم بیان کنید.
سعی کنید حرکات غیر کلامیتان با پیامی که میدهید همخوانی داشته باشد.
بهجای گفتن "نمیتوانم" ، بگویید "این کار را نخواهم کرد."
گاهی مجبورید امتناع خود از انجام آن کار را چند بار تکرار کنید.
در این صورت به جای اینکه هر بار دلیل جدیدی بیاورید، "نه" گفته و همان دلیل قبلی را تکرارکنید.
اگر علیرغم اینکه چند بار نه گفتید فرد مقابل به اصرار خود ادامه داد، سکوت کرده یا موضوع صحبت را تغییر دهید. در موارد بحرانی حتی میتوانید به گفتگوی خود پایان دهید.
توصیههایی برای " نه" گفتن-
افراد منفعل گاهی حتی وقتی با چیزی مخالف هستند، برای آرام نگه داشتن شرایط، تظاهر به موافقت میکنند، برای مثال لبخند زده، سرشان را تکان داده یا بهدقت گوش میکنند. درحالیکه لازم است بهطور مستقیم یا غیرمستقیم مخالفت خود را نشان دهند.
لزومی ندارد که احساس گناه کنید. شما رسالت ندارید به هر قیمتی که شده تمام مشکلات دیگران را حل کرده یا همه را خوشحال کنید.
اگر حتما می خواهید به فرد مقابل کمک کنید، میتوانید پیشنهاد خود را به او بگویید.
باید در نظر داشت که رفتار جرأتمندانه همیشه ضرورتا فرد را در رسیدن به اهداف خود موفق نمیسازد.
تکنیک های خاص رفتار جرات مندانه
صفحه خط خورده :
به جای بحث کردن یا توضیحات
بیشتر پاسخ خود را مرتبا“ تکرار کنید (بی توجهی به بازارگرمی)
خلع سلاح:
برخی افراد برای متقاعد کردن دیگران و وادارکردن انها به انجام
کاری ار انتقاد منفی و تحقی استفاده میکنند .(بچه ننه)
استفاده از کمترین پاسخ موثر :
رفتارهای جرات مندانه را میتوان از نظر شدت رفتاری و اثری که
روی دیگران میگذارد از کم به زیاد درجه بندی نمود.
جرات مندی افزاینده :
درصورتی که رفتار جرات مندانه خاصی فرد را به هدف خود نرساند میتوان
شدت آن رفتار را افزایش داد (سیگار)
برچسب: ،