سم زدایی با متادون
1-در روز اول پس از قطع مصرف ماده مخدر mg 10-5 متادون خوراکی (به صورت شربت یا قرص) به بیمار می دهیم و در صورت عدم مشاهده علایم مسمومیت مقدار آنرا به mg 20-10 افزایش می دهیم، تا علایم قطع برطرف گردند. اگر علایم قطع ادامه یابد می توان 5 تا 10 میلی گرم را پس از حدود 2-1 ساعت به بیمار داد و یا در صورت لزوم مقدار اولیه را پس از 12 ساعت تکرار کرد.
*در صورت دانستن مقدار مصرف روزانه ماده مخدر و نوع آن می توان دوز مورد نیاز متادون برای رفع علایم سندرم قطع را تخمین زد. مثلاً mg1 متادون ، معادل mg3 مورفین ، mg1 هروئین و mg 20 مپریدین می باشد.
*معمولاً برای تثبیت وضعیت بیمار بیشتر از mg 40 متادون در طول 24 ساعت اول مورد نیاز نمی باشد، مگر در مورد کسانی که به مواد مخدر خالص دسترسی داشته اند.
* تجویز دوزهای بالاتر از mg 40 در روز باید با احتیاط صورت گیرد چرا که تجمع متادون در بدن منجر به مسمومیت شدید خواهد شد.
2- پس آز آنکه وضعیت بیمار با دوز معین متادون تثبیت شد، همان دوز را در طول 3-2 روز اول سم زدایی ادامه می دهیم.
3- دوز تجویزی را در طی روزهای بعد به تدریج کاهش می دهیم. میزان کاهش می تواند 10 تا 20 درصد دوز روز اول و یا mg 10-5 در هر روز باشد.
به این ترتیب سم زدایی پس از حدود 10 تا 20 روز پایان خواهد یافت.
*می توان سرعت کاهش دوز تجویزی را با توجه به علایم بیمار، مقدار متادونی که برای تثبیت وضعیت او مورد نیاز می باشد و...تعیین کرد.
* در صورت شدید بودن علایم قطع می توان کاهش مقدار دوز تجویزی را متوقف کرد و یا سرعت کاهش آنرا کمتر نمود.
* بر طبق قوانین FDa و DEA نباید طول دورۀ سم زدایی کوتاه مدت با متادون از 30 روز تجاوز کند.
سم زدایی بلند مدت به کمک متادون خوراکی
روشهای سم زدایی کوتاه مدت(با کلونیدین و یا متادون) هم در مورد بیماران بستری و هم بیماران سرپایی قابل اجرا است، ولی به علت کوتاهی مدت دورۀ سم زدایی و شدت بیشتر علایم خماری نسبت به روشهای سم زدایی بلند مدت و احتمال عود مصرف ماده مخدر، بهتر است در درمان بیماران بستری و یا معتادانی که از انگیزه کافی برای ترک برخوردارند، به کار گرفته شوند. هنگامی که بیمار به صورت سرپایی تحت درمان قرار می گیرد و یا انگیزه کافی برای ترک ندارد، زمان سم زدایی باید طولانی شود. در روش سم زدایی بلند مدت با متادون به ترتیب زیر عمل می کنیم:
1-در روز اول، پس از قطع مصرف ماده مخدر، وضعیت بیمار را توسط دوز معین متادون تثبیت می کنیم به این ترتیب که:
الف) ابتداmg 20-10 متادون خوراکی به بیمار می دهیم تا علایم قطع برطرف شوند، در صورت برطرف نشدن علایم، mg 10-5 پس از یک ساعت به بیمار می دهیم و یا همان مقدار اولیه را پس از 12 ساعت تکرار می کنیم.
ب) ابتدا mg 30 متادون خوراکی و در صورت عدم برطرف شدن علایم قطع، mg10 دیگر متادون به بیمار می دهیم.
* دوز تجویزی در شبانه روز اول نباید از mg40 تجاو کند. در صورت ادامه داشتن علایم قطع (پس از تجویز mg 40 متادون خوراکی) می توان بعد از روز اول درمان، هر سه روز یکبار، دوز تجویزی را 10 میلی گرم افزایش داد تا علایم خماری برطرف شوند.
2-پس از آنکه علایم بیمار با دوز معینی از متادون ( معمولاً mg 80-40 در روز) کاملاً برطرف شد، همان دوز را به مدت 3-2 روز برای بیمار تجویز می کنیم.
3- در طی روز های بعد، دوز تجویزی را تدریجاً کاهش می دهیم. به این ترتیب که مقدار آن را در هر هفته به میزان حداکثر 20-10 درصد دوز اولیه و یا mg 10-5 کم می کنیم.
4- پس از آنکه دوز روزانه به mg 25-20 رسید، میزان کاهش را یه 2 درصد مقدار اولیه و یا حداکثر mg5 در هفته می رسانیم.
*بر اساس مقدار متادونی که در ابتدا جایگزین ماده مخدر مصرفی توسط بیمار می شود سرعت کاهش آن ، طول دورۀ سم زدایی متغیر می باشد. در کشورهای غربی قوانینی وجود دارند که طول دورۀ سم زدایی با متادون را محدود می سازند. به عنوان مثال بر طبق قوانین آمریکا طول دورۀ سم زدایی بلند مدت با متادون نمی تواند از 180 روز تجاوز کند. در کشور ما هیچگونه محدودیتی در این مورد وجود ندارد ولی باید توجه داشت که افزایش بیش از حد طول این دوره ممکن است سبب ناامیدی و عود مصرف ماده مخدر توسط بیمار گردد.
منبع:
راهنمای شناخت و درمان اعتیاد در ایران، دکتر حامد بختیاری و همکاران
برچسب: ،