نحوۀ برخورد با وقايع ناگوار(مرگ،طوفان،زلزله...)
برخي ازعوارض عاطفي ممكن است بعد ازتاخير چشم گيري ظاهر شوند. براي برخي از بازماندگان٬ احساس آرامش اوليه از نجات يافتن و مثبت انديشي اوليه درمورد دورنماي بهبودي ممكن است باعث ايجاد حسي به نام" دوران ماه عسل" شود. بعد از طي ماه ها يا حتي سال ها٬ اين حس ممكن است جاي خود را به درك اينكه صدمات شخصي و مادي غيرقابل بازگشت هستند بدهد. عزيزان از دست رفته ديگر باز نخواهند گشت. آشفتگي در خانواده هميشگيست. شغل هاي قديمي نكرار نميشوند. كمبود هاي طولاني مدت در استاندارد زندگي افراد به وجود امده است. افسردگي و اضطراب اغلب احساسات مكرري هستند. اگرچه اكثر بازماندگان وقايع ناگوار معمولا در يك يا دو سال بعد از ماجرا نسبتا هيچ ناراحتي اي ندارند٬ يك چهارم يا بيشتر بازماندگان ممكن است عوارض چشمگيري نشان دهند٬ در حالي كه كساني كه قبلا هيچ گونه عوارضي را نشان نميدادند ممكن است پس از گذشت يك تا دو سال پس از مصيبت وارده ناراحتي و تالم نشان دهند. بچه ها دو تفكر كه مانعي بالقوه درشناسايي واكنش هاي كودكان به مصايب هست كه بايد رد شوند:
۱. بچه ها به صورت ذاتي مقاوم هستند و سريعا بهبود مي يابند حتي از آسيب شديد
۲. بچه ها٬ مخصوصا در سنين پايين تر٬ تحت تاثير اين وقايع قرار نميگيرند مگر اينكه توسط واكنش هاي والدين آزرده شده باشند.
هردوي اين باورها غلط است. مدارك زيادي گوياي اين واقعيت است كه بچه ها بيشتر از بزرگسالان اثرات وقايع ناگوار را درك ميكنند. حتي كم سن و سال ترين آن ها مستقيما تحت تاثير تجارب مرگ و مير٬ خرابي٬ ترس و تجاوز به حريم شخصي هستند و نبود يا ضعف والدين را درك ميكنند. آن ها همچنين به طور غير مستقيمي تحت تاثير شناخت اثرات اين وقايع ناگوار بر روي والدين و ديگر افراد بزرگسالي (مانند معلم ها) كه به آن ها اعتماد بسيار دارند و واكنش والدين خود به اين مصايب هستند. عوارضي كه بچه ها در سنين مدرسه پس از وقوع مصايب نشان ميدهند بچه ها بعد از وقوع يك مصيبت عوارض بسياري نشان ميدهند. آن ها اغلب نميتوانند احساسات خود را به زبان بياورند در نتيجه ناراحتي آن ها در رفتارشان اشكار ميشود. بعضي از عوارض در ادامه اورده شده است:
افسردگي
گوشه گيري
ترس كلي كه شامل كابوس شبانه و ترس( فوبيا) از عوامل محرك وقايع ناگوار
مبارزه طلبي
پرخاشگري
عصبانيت٬ شكاكي و رنجش
بي برنامه و مضطرب
گلايه و شكايت: سردرد٬ناراحتي معده و روده اي٬ دردهاي عمومي. غيبت هاي مكرر از مدرسه گواهي اين موضوع است.
سختي در تمركز
خاطرات٬افكار و احساسات مزاحم كه مخصوصا در زماني كه او بي حوصله٬مشغول استراحت و يا در حين خواب است ظاهر مي شوند.
روياهاي مكرر
از دست دادن حس كنترل و مسئوليت پذيري
از دست دادن حس اينده نگري
از دست دادن حس فردي و هويتي
از دست دادن حس داشتن انتظارات معمول در رابطه با روابط با ديگران
از دست دادن حس واقع نگري زماني كه در موقعيت هاي اسيب پذير يا خطر است
واكنش هاي فيزيكي به جوانب مختلف وقايع اتفاق افتاده; حركات فيزيكي مكرر و پر استرس
"به فال بد دانستن": بچه ها به اين باور ميرسند كه بعضي علايم خاص قبل از وقوع مصيبت٬ هشدارهايي به شمار ميروند و آن ها بايد براي نشانه هاي وقايع مصيبت بار آينده آماده باشند. سير قهقرايي پيش گرفتن: خيس كردن تخت خواب٬ كثيف كردن خود٬ و نگراني و اضطراب از جدايي
سندرم هاي اختلال استرسي پس از مصيبت وارده كه همانند بزرگسالان است
بازسازي جوانب مصيبت وارده درنمايش٬ نقاشي يا قصه گويي. دانستن اين امر خود نيازمند مهارت است. طراحي ها خود نشان دهنده تصاوير آسيب وارده است.
فعاليت ها در مراحل مختلف پس از واقعه ناگوار
الف. مرحله نجات (پس تاثير ناگهاني)
١. فراهم اوردن آرامش و سرويس هاي مداخله در برهان (كه بسيار مهم هستند اگرچه اغلب ناديده گرفته مي شود)
۲.اطمينان بخشي از امنيت بازماندگان و فراهم كردن نيازهاي مادي آن ها (مانند خانه٬ غذا٬ آب تميز و غيره).
٣. تلاش براي پيوند دادن خانواده ها و گروه ها.
٤. فراهم كردن اطلاعات٬ راحتي٬ كمك هاي عملي و كمك هاي اوليه عاطفي.
ب. مرحله ليست سازي اوليه (ماه اول)
۱. ادامه دادن فعاليت ها در مرحله نجات
۲. آموزش افراد حرفه اي٬ داوطلبين و گروه با توجه به عكس العمل هاي آسيب وارده
٣. تربيت مشاورين در مسائل آسيب٬ در صورت نياز
٤. فراهم كردن كمك و مشاوره عملي كوتاه مدت به بازماندگان
٥. تشخيص كساني كه بيشتر در معرض خطر هستند با مداخله جويي در بحران٬ "كسب اطلاعات كردن" و تلاش هاي مشابه.
٦. تاسيس كردن پايه هاي گروه: شغل ها٬ خانه سازي ٬ امنيت.
پ. مرحله ليست سازي پاياني (ماه دوم به بعد)
۱. ادامه دادن فعاليت ها در مرحله نجات و مرحله ليست سازي اوليه
۲. فراهم سازي تحصيلات گروه
٣. تشخيص دادن افراد نيازمند و گسترش دادن سرويس ها براي اين افراد دور از دسترس.
٤. ايجاد جلسات پرسش و پاسخ و سرويس هاي ديگر براي بازماندگان مصايب
٥. گسترش سرويس هاي درون مدرسه اي و ديگر سرويس هاي اموزشي گروهي
ت. دوران بازسازي
١. ادامه سرويس هاي پرسش و پاسخ براي كاركنان امدادي و بازماندگان وقايع ناگوار
۲. برقراري خط هاي خاص يا انواع روش ها كه بازماندگان بتوانند با مشاورين تماس داشته باشند
٣. ادامه ارتباط با بازماندگاني كه قبلا درمان شده اند.
بچه ها بعد از وقايع ناگوار نيازهاي خاصي دارند
در بيشتر موارد٬ قوانيني كه براي بزرگسالان حاكم است براي بچه ها نيز قابل اجراست. با انطباق دادن هاي مناسب براي سنين مختلف( به عنوان مثال:به كارگيري زبان مناسب براي سنين بچه ها و قابل فهم بودن). واكنش هاي متنوع مختص بچه ها به وقايع ناگوار كه قبلا بحث شد نشان دهنده ي نياز به اصول بيشتريست كه در ادامه ذكر ميشود:
○ بچه ها به طور مستقيم و غير مستقيم از طريق مشاهده والدين و واكنش هاي ان ها از مصايب متاثر مي شوند مگر اينكه برخلاف ان ثابت شود مانند رابطه هاي مشكل دار بين والدين و فرزندان يا در دسترس نبودن فيزيكي يا روانشناسي والدين كه در اين صورت والدين به همراه فرزندان بايد تحت درمان قرار بگيرند. پيشنهاد كارا اين است كه والدين تشويق شوند تا درمورد انچه كه در واقعه ناگوار گذشته با فرزند خود بحث كنند; با واكنش هاي ان ها اشنا شده٬ قبول و درك كنند و با ديد باز در مورد واكنش هاي خود با ان ها به صحبت بنشينند.
○ مانعي كه در راه شناسايي بچه هايي كه نيازمند سرويس هستند ممكن است والدين ان ها باشند كه علايم ناراحتي را در فرزندان خود ناديده يا انكار كردند يا رفتارهاي ان ها مانند شب ادراري و پرخاشگري را به نياز ان ها به جلب توجه نسبت دهند. والدين بايد در اين موارد آموزش داده شوند تا بتوانند نيازهاي فرزندان خود را درمسايل اينده برطرف كنند.
والدين احتمالا از اموزش در مورد واكنش هاي مناسب به رفنارهاي خاص و كارايي درمان هاي خاص هم به خوبي بهره مند شوند به عنوان مثال:
١. رفتارهاي قهقرايي مانند شب ادراري بايد در مرحله اول توسط ان ها قبول شود. بچه بايد در ارامش كامل قرار گيرد بدون هيچ گونه درخواستي از طرف والدين. او نبايد شرمسار باشد يا از طرف والدين مواخذه٬ انتقاد و تنبيه شود. انتظارات نرمال در اينده و به صورت تدريجي اغاز مي شوند.
۲. مفيدترين واكنش به رفتارهاي نامناسب ان ها مداخله رفتاريست(سيستم تشويق و جايزه به رفتارهاي شايسته وايجاد محدوديت بر رفتارهاي ناشايست).
٣. ايجاد راحتي فيزيكي ممكن است در كاهش فشار استرس ميان بچه ها كمك كند. يك تحقيق نشان داده كه ماساژ پشت و گردن ميتواند خيلي مفيد باشد.
٤. بچه ها نياز به اطمينان و اجازه دارن كه بتوانند احساسات خود را بدون ترس از قضاوت بيان كنند.
○ بچه ها ممكن است نيازهاي مادي خاصي داشته باشند مانند اسباب بازي٬ تخت خواب ٬غذاي خاص٬ در دسترس بودن فعاليت هاي متناسب با سن خود (از قبيل بازي هاي دسته جمعي٬ مدرسه٬ كارهاي روزمره و فعاليت هاي روزانه). والدين نيز از فراهم بودن اين نيازها سود ميبرند زيرا اين موضوع سبب مي شود كه والدين با خواسته هاي كودكانشان هاهنگ شوند. علاوه بر اين وجود سرويس هاي نگهداري از كودكان از لحاظ اينكه والدين توانايي بازگشت به كارها و فعاليت هاي عادي خود را داشته لازم است.
○ تا حد مقدور بايد از جداشدن فرزندان از والدينشان جلوگيري كرد. در صورت لزوم جدايي (به دليل حفاظت ااز كودك يا عدم توانايي والدين براي نگهداري از كودك) ٬ بايد تلاش شود تا كودك احساس حمايت توسط شخصي اشنا در زندگي مانند پدربزرگ٬ مادربزرگ يا خواهر و برادر بزرگتر يا يك معلم را داشته باشد.
○ بچه ها معمولا جمع بندي غير دقيقي درباره دليل اتفاق يك واقعه ناگوار٬ اعمال خود و عادي بودن احساس كنوني خود دارند. براي مثال ان ها ممكن است كه فكر كنند كه بابت اتفاقي كه افتاده مقصر شناخته مي شوند. كشف و تصحيح اين رفتار قسمتي از درمان است.
○ بچه هاي كم سن و سال تر(حداقل 10 تا11 سال) قادر به استفاده از زبان به طور موثر براي توضيح احساسات و عكس العمل هايشان نيستند. نقاشي٬ عروسك بازي٬ نقش بازي٬ و نوشته هايي كه به طور خاص به موضوع اتفاق افتاده مربوط نيستند ( مانند داستان٬ شعر٬...) ممكن است براي درك بهتر عكس العمل ها مفيد باشند.
○ بايد به كودكان زمان داده شود تا تجربه كسب كنند واحساساتشان را ابراز كنند اما در اسرع وقت بازگشت به حالت نرمال محيط منزل بايد پيگيري شود.
○ مدارس نقش اساسي را ايفا مي كنند. ان ها پناه گاه امني براي كودك در طول روز هستند٬ ان ها محيط ساختاري هستند كه به كودك كمك مي كنند تا عكس العمل هايش را تنظيم كنند. بازگشت سريع كودك به مدرسه و زير نظر گرفتن حضور و نشانه هاي غير عادي بسيار مفيد است ( تمايل بچه ها به بودن با والدينشان پس از يك واقعه بد به هيچ وجه غير طبيعي نيست). سرويسهاي مراقبت از كودكان در هنگامي كه كودك پس از يك واقعه ناگوار به مدرسه بر مي گردد مورد نياز است. نبايد در تطابق مجدد ان ها با محيط معمول مدرسه عجله به خرج داد بالعكس بايد به ان ها وقت داده شود تا در مورد واقعه صحبت كنند و احساساتشان را ابراز كنند ( ان عده اي را كه علاقه اي به صحبت كردن در مورد موضوع ندارند تحت فشار نگذاريد). جلسات داخل مدرسه با كل كلاس يا گروهي از دانش اموزان مي تواند مفيد باشد٬ مدرسه همچنين مي تواند جلساتي را برگزاد كند كه در اين جلسات عكس العمل هاي كودكان را با والدين ان ها مورد بحث قرار دهند وبه والدين بياموزد كه چگونه پس از يك واقعه ناگوار با كودك رفتار كنند وعكس العمل نشان دهند.
○ كودكان مانند بزرگسالان از احساس كنترل نسبت به موقعيت هاي مهيج بهره مي برند. شركت كودكان در فعاليت هاي متناسب با سن و موقعيت كه در ارتباط با فعاليت هاي بهبود بخشي است (مانند جمع اوري وسايل لازم براي نجات يافتگان يا مراقبت از كودكان خردسال تر در پناه گاه ها) مي تواند هم براي كودك و هم براي ساير نجات يافتگان مفيد باشد.
○ پخش مدام عكس هاي حادثه از تلويزيون ميتواند باعث ايجاد نگراني شود. تماشاي صحنه هاي حادثه از تلويزون بايد محدود گردد. يك فرد بزرگسال بايد بر مشاهده تلويزيون نظارت داشته باشد و از تماشاي بش از حد صحنه هاي حادثه توسط كودك جلوگيري كند و در مورد ان صحبت كند.
واقعه ناگوار شماره ١: گردباد / آب و هواي بد
هر مدرسه بايد سالانه يك برنامه آشنايي با گردباد برگزار كند. برنامه ها در جهت مواجه با گردباد و اعلام خطر گردباد بايد تمرين شوند. هر مدرسه بايد نقشه اي از پناه گاه براي استفاده در زمان گردباد تهيه كند. مكان هاي زير سقف هاي بزرگ (مانند سالن ورزشي و غذا خوري) و مكان هاي داراي تعداد زياد شيشه نبايد به عنوان پناه گاه استفاده شوند. مطمئن ترين مكان ها براي پناه گاه اتاق هاي داخلي بدون پنجره و راهروهاي داراي ديوار حمال و در پايين ترين قسمت ها هستند. در صورت نياز مسئولين مديريت بحران و پرسنل حفاظتي مي توانند در تشخيص اين مكان ها به پرسنل مدرسه كمك كنند.
مواجه با گردباد- هيچ ابر باران زايي مشاهده نشده است اما وضعيت اب و هوا به گونه اي است كه ممكن است به شكل گيري ان ها كمك كند.
مسئوليت مديران ارشد
١. تذكر به معلمان و پرسنل از طريق سيستم اعلام جمعي كه احتمال بروز گردباد وجود دارد.
۲. پيشنهاد به معلمان براي مطالعه مجدد فرمان(tuck and drop) (بيفت و مچاله شو) و پناه گاه هاي طراحي شده به همراه دانش اموزان.
٣. انتصاب پرسنل براي پيگيري اخبار هواشناسي و اعلامات از طريق تلويزيون.
٤. انتقال دانش اموزاني كه در فضاي بيرون مدرسه يا كلاس هاي پرتابل يا قابل حمل و نقل قرار دارند به ساختمان اصلي.
٥. تذكر به فراش مدرسه براي امادگي قطع شير اصلي گاز در صورت اعلام خطر طوفان.
٦. اطمينان از وجود برنامه مناسب براي مرتفع كردن نيازهاي خاص دانش اموزان و پرسنل.
٧. تهيه يك سيستم ارتباطي جايگزين در صورت قطع برق (مانند شيپور٬ بي سيم٬ تلفن همراه و ....).
مسئوليت هاي معلمان
١. مرور مجدد فرمان (tuck and drop) و محل هاي پناه گاه با دانش اموزان
۲. بستن پنجره ها و نورگير ها
٣. اماده شدن براي قرار گرفتن زير ميزها (tuck and drop) ٬ در صورتي كه فرمان صادر شد يا نيازي مبني بر ان احساس شد.
اخطار گردباد- ابرهاي باران زا مشاهده شدند يا بر روي رادار ديده شده اند. مكان تقريبي و جهت ان ها معمولا در طول اخطار اعلام مي گردد.
مسئوليت هاي مديران
١. تذكر اخطار گردباد به معلمان و پرسنل
۲. تذكر به معلمان براي انتقال كلاس ها به پناه گاهاي از قبل تعيين شده.
٣. اعلام به پرسنل از قبل تعيين شده براي زيرنظر گرفتن ابرهاي طوفان زا و بدين منظور بسته به امكانات اين پرسنل بايد وسيله اي براي ارتباط با مدير در صورت رويت ابرهاي طوفان زا داشته باشند.
٤. آمادگي براي اعلام فرمان (tuck and drop) از طريق سيستم بلندگو در صورت نزديكي خطر. اگر همه ساكنين به پناه گاه منتقل نشدند بايد زير ميز ها قرار گيرند.
٥. به تعويق انداختن حركت سرويس ها
٦. والديني كه به دنبال فرزندانشان امده اند بايد از خطر طوفان مطلع شوند و تشويق شوند كه با فرزندانشان بمانند.
٧. دسترسي سريع به جعبه كمك هاي اوليه و پخش چراغ قوه ها در صورت لزوم.
مسئوليت هاي معلمان
١. مشايعت دانش اموزان تا پناه گاه
۲. حضور و غياب كليه دانش اموزان
٣. اطمينان از اينكه دانش اموزان ارام كنار ديوار ها نشسته اند و فرمان (tuck and drop) را فهميده اند.
٤. بستن كليه درهاي فرار اضطراري به منظور كاهش صدمات ناشي از پرتاب ذرات
مسئوليت هاي فراشان
١. بستن شير اصلي گاز
۲. امادگي براي قطع كردن ساير خدمات رفاهي در صورت لزوم.
مسئوليت هاي رانندگان سرويس
١. رانندگي به سمتي با زاويه 90ْ با ابرهاي طوفان زا و جستجو براي نزديكترين پناه گاه در نزديكترين ساختمان در صورت داشتن زمان.
۲. اگر ساختماني نزديك نبود مي توان از زير گذر بزرگرا ها استفاده كرد و بايد اتوبوس را در جهت باد قرار داد٬ در اين صورت باد نمي توانداتوبوس را به سمت جايگاه شما بياورد. دانش اموزان را به زير گذر مشايعت كنيد.اگر در موقعيت فضاي باز قرار گرفتيد بايد دانش اموزان را به قسمت پستي مانند راه اب٬ جوب يا كانال هاي اب زير زميني انتقال دهيد.
٣. اگر در موقعيت فضاي باز قرار گرفتيد بايد دانش اموزان را به قسمت پستي مانند راه اب٬ جوب يا كانال هاي اب زير زميني انتقال دهيد.
٤. دانش اموزان را بايد به صورتي خواباند كه صورتشان رو به زمين باشد و با دست هايشان پشت سرشان را بپوشانند.
٥. به محض رفع خطر بايد مراتب را اطلاع دهيد.
نقش مدرسه در امنيت سرزمين مادري
بسياري از استراتژي هايي كه درمورد وقايع طبيعي مانند زمين لرزه و يا گردبارد استفاده مي شوندكاربرد قابل توجهي در اداره تاثيرات حملات تروريستس مانند انفجار يا حملي شيميايي بيولوژيكي و راديولوژيكي دارند. اگرچه بسياري از مردم مواجهه با حملات تروريستي انساني را سخت تر ار مواجهه با مصايب طبيعي مي دانند٬ نكته كليدي در هردو اماده بودن است. در هر منطقه در زمان حمله تروريستي شديد٬ مسئولين و كارمندان مدرسه بايد مطلع شوند تا فعاليت هاي بيشتر از انجه تصور مي كردند را شروع كنند. بسته به وخامت حمله٬ امكان قطع شدن سيستم هاي اطلاع رساني٬ با تاخير رسيدن اطلاعات و دستور العمل ها از سمت مسئولين٬ عدم دسترسي و پذيرش سرويس هاي پاسخ گويي اورژانس وجود دارد. و مدارس بايد پناه گاه٬ غذا٬ توجه پزشكي و راهنمايي براي دانش اموزان را به مدتي طولاني تر از زمان هميشگي كلاس ها فراهم كنند. از آنجايي كه كارمندان در اين دوران نقش والدين را عهده دار مي شوند و بچه ها را پشتيباني فيزيكي٬ عاطفي و روحي مي كنند٬ صبوري فيزيكي و روحيشان به مرحله ازمايش گذاشته مي شود.
عمليات كلي به دو دسته طبقه بندي مي شوند:
١) تاسيس و برقراري مدرسه اي ايمن ۲) عملي سازي پيشنهادات براي برقراري امنيت مدرسه تحت تهديد جنگ و تروريسم. اين عمليات مي توانند در مدارس و گروه هاي محلي طراحي شوند تا كمك به گسترش برنامه مدارس ايمن و آماده سازي مديران مدرسه و رهبران گروه به پاسخگويي به بحران هايي در بعد شديد باشند.
مركز ملي ايمني مدارس ۲۰۰٣ نكات زير را براي امنيت سرزمين مادري در پست۹/١١ محيط زيست پيشنهاد داده است.
١. تعيين كردن روش خاصي براي ارزيابي و پاسخ دهي به تهديدات. هر محيط مدرسه اي بايد چند سري پروتكل آزمون تهديد داشته باشد تا مسئولين مدرسه بتوانند به طور موثري با متخصصان بهداشت روان و اعمال قانون در جهت كنترل شرايطي كه احتمال منجر شدن به خشونت و ضرر دارند فعاليت كنند. علاوه بر اين مطمئن شويد كه دانش اموزان با شما همكاري مي كنند. در اكثر مواقع دانش اموزان بهترين منبع اطلاعات براي تهديدهاي داخلي هستند. تحقيقات جديد سروس امنيتي آمريكا نشان داده است كه در اكثر تيراندازي هاي دانش آموزان٬ بقيه دانش اموزان قبل از وقوع ماجرا از ان باخبر بوده اند.
۲. بر اساس جو و موقعيت مكاني٬ احتمال وقايع ناگواري را كه ممكن است رخ دهند شناسايي كنيد. اين وقايع ممكن است شامل:
- نا ارامي اجتماعي/ تظاهرات/ آشوب - تهديد هاي بمبي/ انفجارات - متجاوزان/ بازديد كنندكان غيرقانوني - گروگان گيري - تيراندازي - اخاذي - حمله/ ضرب و جرح/ هتك ناموس - حمل اسلحه - مصرف مواد مخدر / قاچاق - خشونت باندهاي تبهكاري/ تير اندازي در هنگام رانندگي - آدم ربايي/ بچه دزدي - اذيت و ازار٬ بي توجهي و كودك ازاري - بيماري هاي كشنده - جراحت تصادفي يا مرگ - جراحت تصادفي يا مرگ - خرابي خدمات رفاهي - نشت مواد شيميايي - تصادف هاي رانندگي - وقايع طبيعي: زلزله٬ سيل٬ گردباد٬ آتش٬ طوفان٬ سونامي - وقايع ناگوار عبور و مرور عمومي: سقوط هواپيما/ خارج شدن قطار از ريل/ تصادفات اتوبوس
٣. كنترل بر دسترسي به پناه گاه. به حداقل رساندن تعداد ورودي ها و خروجي هاي پناه گاه كه در طول روز استفاده مي شوند. ورودي هاي محوطه مدرسه بايد از طريق كساني كه با كل دانش اموزان اشنايي دارند محدود وبازديد شود. عبور و مرور در سطح پناه گاه٬ چه توسط افراد پياده و چه وسايل نقليه بايد از مسيرهايي كه به راحتي و اساني بازديد مي شوند صورت گيرد. ورودي هاي پخش مواد توسط دست فروش ها نيز بايد مرتبا بازديد شود. پاركينگ ها اغلب چند ورودي و خروجي دارند كه منجر به خراب كاري و تخريب وسايل نقليه و املاك مدرسه مي شود٬ دسترسي وسايل نقليه و عابران پياده بايد با دقت كنترل شود. پيرامون محيط پناه گاه بايد نرده كشي شود. پاركينگ اتوبوس ها بايد بازديد و ايمن سازي شود. اتاق ها و كمد هايي كه به ندرت استفاده مي شوند بايد قفل شوند. دسترسي به خدمات رفاهي٬ پشت بام ها و دست شويي هاي عمومي بايد ايمن شود.
٤. نقش ها و مسئوليت ها را به طور خاص مشخص كنيد. روند و سياست هاي خاصي كه وظايف تك تك كارمندان براي ايجاد امنيت را خلاصه مي كند بايد برقرار شوند. اين مسئوليت ها ممكن است شامل بازديد سالن ها٬ دست شويي هاي عمومي٬ پاركينگ ها و فعاليت هاي قبل و بعد كلاسي باشد. نقش ها و مسئوليت هاي خاصي هم بايد براي زمان هاي بحران تعيين شود مانند "ملاقات تيم بحران".
٥. مشخص كنيد در زمان بحران با چه كسي تماس بگيريد. ليستي جديد از تمامي كساني كه در انواع بحران ها با انها ميتوان تماس گرفت تهيه كنيد. همكاري نزديكي با اين مخاطبين داشته باشيد. در زمان رخداد بحران٬ مسئولين مدرسه فرصت و امكان اينكه چه كسي وقايع ناگوار شيميايي و بيولوژيكي و يا تهديد هاي بمبي را پيگيري كند ندارند. حدود سرويسي را كه اين آژانس ها ارائه مي دهند بدانيد. آگاه باشيد در زماني كه اين مخاطبين سريعا پاسخگو نيستند چه بايد بكنيد. همكاري نزديكي با مسئولين برقراري قانون داشته باشيد. با پليس مدرسه قبل از وقوع بحران آشنا شويد. پيش نويس قراردادي از وظايف پليس در محيط مدرسه تهيه كنيد. از قبل تعين كنيد چه كسي رهبري و چه كسي پيروي مي كند و جستجو و بازديدها چگونه انجام مي شوند. رابطه نزديكي با متخصصان بهداشت رواني كه مي توانند به مديران مدرسه در ارزيابي و سنجش دانش اموزاني كه پتانسيل خطر در تهديد و ارعاب ديگران دارند داشته باشيد. مشاور و يا روانشناس هم مي توانند نقش مهمي در پس از بحران داشته باشند.
٦. برگزاري دوره هاي اموزشي براي تمام اعضاي جامه مدرسه در رابطه با هوشياري و حساسيت فرهنگي. بسيار مهم است كه تاثير اثرات فرهنگي و بر روي توانايي جامعه ي مدرسه در به وجود امدن و برقراري مدارس امن و ارام را در نظر بگيريم. تاثيرات فرهنگي مستقيما اطلاعات٬ استراتژي ها و منابعي كه در ايمن سازي مدارس استفاده مي شوند تحت تاثير قرار مي دهند. حساسيت به تاثيرات فرهنگي همچنين به ايجاد برنامه براي مديريت و پاسخ به بحران كاربرد دارد.
٧.تاسيس سيستم تبادل اطلاعات عمليات اورژانسي علاوه بر بي سيم هاي محوطه و راديو هاي دو طرفه٬ بسيار مهم است كه مديران مدرسه بتوانند با مسئولين برقراري قانون و تدارك دهندگان تلفن در خارج ارز محوطه ارتباط برقرار كنند. اين امر شامل استفاده از گوشي تلفن همراه مي باشد.
٨. تدارك ديدن سيستم يك پارچه گزارش و ثبت جرم در مدرسه. وقتي مديران مدرسه بدانند كه چه جرايمي٬ چه زمان و مكاني در محيط مدرسه اتفاق مي افتد و چه كساني نقش داشته اند٬ ميتوانند به تدارك انواع استراتژي و نظارت بپردازند. علاوه بر اين٬ مهم است كه به آناليز جرايم بپردازند تا تعيين كنند كه ايا و در چه حدي ارتباط از نظر سني ميان جوانب مختلف فعاليت هاي مجرمان در محوطه مدرسه وجود دارد.
۹. مشخص كردن منابع مورد اطمينان و احتمالي اطلاعات براي دسترسي٬ زماني كه بحران افزايش ميابد. برنامه اي اماده سازيد كه نفرات اول و بعدي اي كه مي خواهيد براي درخواست اطلاعات و راهنمايي هاي مناسب تماس بگيريد مشخص شوند.
۱۰. ارزيابي ريسك مدرسه در حين بحران ملي.
الف. آماده سازي سنجش سلامت و پزشكي در مكان
ب. حضور و در دسترس بودن سرويس هاي اورژانس محلي را چك كنيد٬ از جمله HAZMAT (مواد پرخطر) ٬ آتش٬ اورژانس پزشكي٬ اعمال قانون و آژانس هاي مديريت اورژانسي محلي و فدرال.
پ. تشخيص دادن هدف احتمالي تروريست ها در جامعه محلي خود.
ت. تشخيص دادن و تهيه ليست از افراد احتمالي اي كه در جامعه حضور دارند و مي توانند غذا٬ اب٬ پناه گاه٬ كمك پزشكي٬ منابع انرژي و ديگر انواع كمك اورژانسي را ارائه دهند.
ث. بررسي كردن راه هاي ارتباطي ممكن نظير خطوط تلفن و اطلاعات تماس والدين
ج. آگاه و هشيار باشيد نسبت به اتفاقاتي كه در محيط پيش مي ايد. در زمان هايي كه امكان خطر بيشتر است٬ گوش به زنگي و هوشياري بيشتري لازم است. هركس كه وارد محوطه مي شود بايد هدفي قانوني داشته باشد. بسيار مهم است كه سيستم چك كردن يونيفورم هاي مراجعين كه شامل دست فروشان و پرسنل سرويس يا تحويل كالا هستند را داشته باشيد. تمام مراجعين بايد در دفتر مدرسه ثبت نام كنند٬ شغل خود را به طور دقيق ذكر كنند و نشان خود را به طوري كه كاملا ديده شود روي لباس خود الصاق كنند. تمام كاركنان بايد مراجعين يا كساني را كه هويت ان ها مشخص نيست به دفتر راهنمايي كنند تا اطمينان حاصل شود كه ان ها شغلي قانوني در مدرسه دارند. معلمين و كارمندادن بايد اموزش داده شوند تا با تمام مراجعين با احترام برخورد كنند و بپرسند : ميتوانم به شما كمكي بكنم؟" كه روشي مودبانه و خالي از تهديد براي اغاز است. هويت تمام پرسنل سرويس و كساني كه مي خواهند به سيستم هاي عملكرد مدرسه مانند سيستم هاي گرمايش و سرمايشي٬ گازي يا الكترونيكي٬ تلفن٬ امنيتي٬ مناطق نگهداري و ديگر مكان هاي وابسته دسترسي داشته باشند را تاييد كنيد. ليستي دقيق از اسامي پرسنل سرويس و تحويل كالا و هم چنين زمان و مكان هاي تحويل سرويس٬ نوع سرويس٬ اسامي كامل پرسنل و شركت ها و وسايل نقليه ان ها تهيه كنيد.
تشريفاتي براي شناسايي و پيگيري كاركنان داوطلب در محوطه مدرسه ترتيب دهيد. سيستم ورود و خروج را اجباري كنيد.
در زمان هايي كه امكان خطر بالاست٬ مواظب افراد٬ بسته ها و فعاليت هاي مشكوك در محوطه باشيد. مسئولين را در جريان اين شواهد بگذاريد. اين موارد شامل: افرادي كه در حال عكاسي يا فيلم برداري در محوطه يا نزديك محوطه مي باشند٬ وسايل نقليه نا مشخص و يا نا اشنا كه در محوطه يا نزديك محوطه براي مدت زمان طولاني اي پارك مي باشند يا بسته ها و كوله پشتي هايي كه كه بدون صاحب رها شده اند يا افراد نا اشنايي كه به صورت غير عادي دنبال اطلاعات مي گردند.
چ. از ديدگاه پيشنهادات امنيت سرزمين مادري٬ حايز اهميت است كه توجه بيشتري به امكان انواع مصايب زير داشت.
برنامه هاي مواجه با بحران خود را مرتبا مرور و تجديد نظر كنيد.
تهديد هاي بمبي/ انفجارات انفجارات انتحاري مراجعين غير قانوني/ مزاحمين حمله هاي بيولوژيكي و راديولوژيكي ار كار افتادگي خدمات رفاهي وقايع ناگوار عبور و مرور عمومي: سقوط هواپيما/ از ريل خارج شدن قطار/ تصادفات اتوبوس
ح. افراد تيم پاسخ به بحران را گرد هم اوريد. براي اشنا كردن افراد با هم ديگر و پروسه هاي بحران ليستي از افراد جديد تيم تهيه كنيد.
خ. دوره هاي اموزشي براي براي تمامي كاركنان مدرسه در رابطه با اماده سازي براي بحران تشكيل دهيد. وظايف جز به جز هر فردي را در زمان بحران شرخ دهيد. به همه اموزش دهيد كه هوشيار و مراقب فعاليت هاي مشكوك و يا غير عادي باشند; به ان ها نشان دهيد چگونه بسته هاي مشكوك را تشخيص دهند و با ان ها چه كنند٬ چگونه خدمات رفاهي مانند سيستم هاي سرمايش و گرمايش را خاموش كنند و چه كسي مسئول اين امور است و چگونه كمك هاي اوليه ابتدايي را انجام داد.
د. ليستي ازتداركات و آذوقه محوطه ترتيب دهيد. شامل غذا آب منابع گوناگون انرژي مواد براي بستن درها و پنجره ها مواد پزشكي و كمك هاي اوليه كه در زمان اورژانس در دسترس هستند. براي هر كلاس تداركات اورژانس . اندوخته اب و غذا جمع اوري كنيد. در بعضي از شرايط اين ممكن است به اساني زياد كردن وسايل امادگي براي مصايب مجود براي هر دانش اموز باشد. از والدين و گروه هاي جامعه بخواهيد در تدارك اين وسايل به شما كمك كنند ليستي جديد از هرگونه ماده شيميايي خطرناك و يا شوينده كه در انبار محوطه وجود دارد داشته باشيد. اطمينان حاصل كنيد كه اين مواد بر طبق قوانين محلي و فدرال به صورت ايمن ذخيره شده اند.
ذ. برنامه هاي موجود براي تخليه ساختمان٬ پناه گاه جايگزين٬ حبس موقت و پناه گاه در محل را مرور و در صورت نياز تغيير دهيد. اماده باشيد تا مجموعه هركدام از اين ها را عملي كنيد. ممكن است تحت شرايطي به صورت هم زمان عده اي در بخشي از ساختمان گير بيفتند در حالي كه در بخش هاي ديگر مشغول خروج و تخليه از ساختمان هستند.
ر. والدين را از برنامه هاي مواجهه با بحران روال كار و سياست هاي حفاظتي خود مطلع سازيد. مخصوصا در جهت ملحق كردن والدين و فرزندان پس از وقوع بحران. ز. تا جايي كه براي جامعه و درجه ريسك مناسب است فعاليت هاي اورژانسي را تمرين كنيد. تخليه و حبس و يا پناه گاه در محل را انجام دهيد تا كارمندان و دانش اموزان با عملكرد صحيح در زمان واقعي اورژانس اشنا شوند.
ژ. ايجاد مدرسه ايمن مسئوليت مشترك دانش اموزان٬ والدين٬ معلم ها٬ مديران مدرسه٬ مجريان محلي برقراري قانون٬ قاضي ها٬ پرسنل اورژانس٬ خدمات اجتماعي و انواع متخصصان سرويس جوانان است. حرف اخد اين است كه اگر ما ميخواهيم جوانان در مدرسه حضور داشته باشند٬ پس وظيفه ما است كه محيطي امن و بي خطر براي ان ها فراهم كنيم. در اين دوره كه احتمال انواع خطر٬ از جمله استفاده اسلحه هاي شيميايي بيولوژيكي و راديولوژيكي در جوامع ما قوت گرفته٬ امادگي مدارس براي پاسخگويي به اين خطرها در راه هاي مناسب بيشتراز قبل حايز اهميت است.
نتيجه گيري
واقعه ناگوار يا براي همه ترسناك هست٬ مخصوصا براي بچه ها و جواناني كه در يك ساختمان مانده اند و هيچ گونه تماسي با خانواده هاي خود ندارند. ١٨ واقعه خطرناك در فصل ٤ و ٨ واقعه ناگوار در اين فصل ذكر شد تا بزرگسالان را با مهارت ها و كمك هاي لازم براي حل اين وقايع در زمان رخداد ياري رساند. امروزه مدارس و جوامع هرروزه با تهديد هاي خشونت داخلي و بين المللي مواجه هستند. به عنوان پناهگاهي امن٬ مدارس نه تنها موظف به تعليم دادن به جوانان بلكه فراهم اوردن محيطي امن و سالم براي انهاست. والدين و جوامع نگران به دنبال رهبري مدارس در فراهم كردن ايمني در موقعيت هاي مشكوك هستند. مدارس به عنوان قطب مركزي ثبات در جامعه شناخته شده اند. در واقع ٬ دانش قدرت است و به طور كلي مدارس جايگاه وشكل دهنده روابط مهم به ارزش منابع انساني در جوامعي هستند كه خدمت مي كنند. اين منابع ارزشمندند و و شامل خيلي ها از نگهبان تا مشاور; مدير تا روان شناس مدرسه; معلم تا مدرس كوكان استثنايي; پرستار تا كارمند خدمات اجتماعي; افسر منابع تا نماينده پليس; و كاركنان تريا تا افسرمراقب. تمام اين روابط روزانه به طور مستقل و هم با مساعدت همديگر انجام مي شوند. افراد دراين روابط گروهي ميتوانند در يك لحظه كوتاه اماده خدمت به جامعه باشند. كمك به فرزند خود بعد از واقع اي ناگوار بچه ها ممكن است افسرده شوند و احساساتي را نسبت به مصيبت وارده از خود نشان دهند. اين عكس العل ها عاديست و زياد طول نميكشه. در ادامه بعضي از مشكلات كه ممكن است در فرزند خود ببينيد امده است. ○ ترس بسيار از تاريكي, جدايي و تنهايي ○ نياز مدام به بودن با والدين و ترس از غريبه ها ○ نگراني ○ شدت يافتن رفتارهاي ناعاقلانه ○ بي ميلي به مدرسه رفتن ○ تغيير در رفتار غذا خوردن و خوابيدن ○ افزايش رفتار پرخاش جويانه يا خجالت ○ خيس كردن رختخواب يا مكيدن انگشت شسث. ○ كابوس هاي مكرر شبانه ○ سردرد و يا ديگر ناراحتي هاي فيزيكي اين موارد به فرزندتان كمك ميكند ○ با فرزند خود درمورد احساسات او در رابطه با واقعه ناگوار حرف بزنيد. احساسات خود را نيز در ميان بگذاريد ○ در مورد انچه اتفاق افتاده صحبت كنيد. به فرزند خود اطلاعاتي بدهيد كه درك ميكند. ○ به فرزند خود اطمينان خاطر دهيد كه همه چيز امن است و با هميد. شايد لازم باشه اغلب اين اطمينان خاطر را تكرار كنيد. ○ اغلب او را در اغوش بگيريد و لمس كنيد. ○ وقت بيشتري را در زمان خواب با او سپري كنيد. ○ اجاره بدهيد فرزندتان در غم از دست دادن يك عروسك گم شده, يك بالشت گم شده وخانه گم شده گريه و زاري كند. ○ اگر احساس كرديد كه فرزندتان در مدرسه مشكلي دارد با معلم او صحبت كنيد تا بتوانيد با كمك او به فرزندتان كمك كنيد. لطفا اين برگه را در طي ماه هاي آينده هر از چند گاهي دوباره بخوانيد. معمولا٬ واكنش عاطفي ان ها به مصايب زياد طول نميكشد اما بعضي مشكلات ممكن است وجد داشته باشند يا براي چندين ماه تكرار شوند. مراكز بهداشت روان گروهي معمولا متخصصيني ماهر براي ارتباط با كسانيست كه تجربه مشكلات ناشي از مصايب را دارند.
ترجمه از مقاله
Conceptualizations and General Principles of Crisis Counseling, Intervention, and Prevention
Jonathan Sandoval -University of California, Davis
برچسب: ،
