تحليل المانيتور از ائتلاف جديد و قريبالوقوع ايران وهند
اقتصادنيوز: ماه گذشته وقوع دو حمله تروريستي در ايران و هند كه هر دو از سوي گروههاي تندرو مستقر در پاكستان انجام پذيرفت، به نزديكتر شدن مواضع تهران و دهلينو شتاب بخشيد.
به گزارش اقتصادنيوز به نقل از انتخاب، المانيتور نوشت:نخستين حمله سيزدهم فوريه در استان سيستان و بلوچستان ايران روي داد كه منجر به مرگ۲۷ نفر از اعضاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ايران شد. ۱۴ فوريه در كشمير نيز يك حمله انتحاري موجب فوت ۴۰ نفر از نيروهاي پليس هند شد. حمله تروريستي به نيروهاي هندي توسط جيش محمد و حمله به نيروهاي ايراني توسط (گروهك تروريستي) جيش العدل انجام شد.
به گزارش سرويس بين الملل «انتخاب»؛ در ادامه اين مطلب آمده است: در شانزدهم فوريه، عباس عراقچي معاون وزير خارجه با شوشما سواراج، وزير امورخارجه هند ديدار كرد و دو طرف براي مبارزه مشترك عليه تروريسم در منطقه توافق كردند. ولي آيا تهران واقعا قصد دارد سياستهاي خود در شبه قاره را تغيير داده و با هند عليه پاكستان متحد شود؟ آيا ايران در خصوص مسأله كشمير و ساير مسايل در كنار هند ميايستد؟
از لحاظ تاريخي ايران و پاكستان روابط گرمي داشتهاند. در سال ۱۹۴۷ ايران نخستين كشوري بود كه استقلال پاكستان را به رسميت شناخت و پادشاه ايران نخستين رييس حكومتي بود كه در سال ۱۹۵۰ از پاكستان ديدار كرد.
سياست داخلي هر دو كشور ايران و پاكستان در دهه ۷۰ ميلادي تحت تاثير جريان اسلامگرايي قرار گرفت: سال ۱۹۷۸ در پاكستان ضيا الحق قدرت را به دست گرفت و چند ماه بعد انقلاب اسلامي در ايران به وقوع پيوست. در حالي كه پيش از انقلاب، اسلام عاملي وحدتبخش ميان ايران و پاكستان قلمداد ميشد، هنگامي كه ضيا پاكستان را به پايگاه مكتبي مدارس شرعي عربستان تبديل كرد كه در ماهيت، دشمن ايران و اسلام شيعه تلقي ميشدند، اوضاع دگرگون شد. عليرغم حمايت ايران از مجاهدين افغان عليه شوروي، اين حمايت شامل گروههاي متفاوتي از گروههاي مورد حمايت پاكستان ميشد. پس از خروج نيروهاي شوروي از افغانستان، با كشته شدن بسياري از ايرانيها توسط طالبان از جمله ديپلماتهاي ايراني در مزار شريف، تنش ميان ايران و پاكستان به شدت بالا گرفت. همچنين فشار بر شيعيان در پاكستان نيز عامل وخيم شدن روابط ميان دو كشور بوده است.
در حال حاضر پاكستان تحت تاثير ايديولوژي عربستان و نياز به منابع مالي كه در دست سعودي هاست، تصميم گرفته در حوزههايي كه از نظر ايران تهديدي راهبردي قلمداد ميشوند به عربستان نزديك شود. شركت نفتي آرامكو ميخواهد پالايشگاهي چند ميليارد دلاري در بندر گوادر تاسيس كند كه نزديك بندر چابهار ايران است. همچنين يك معدن طلا و مس در نزديكي مرزهاي ايران با سرمايهگذاري سعوديها به راه افتاده است. هر دو پروژه كه در استان پرآشوب بلوچستان پاكستان قرار ميگيرند، موجب نگراني ايران شده است. ايران نگران است كه سعوديها از اين دو پروژه براي بيثبات كردن مرزهاي ايران و به خطر انداختن آينده بندر چابهار كه تحت سرمايهگذاري هند است، استفاده كنند. بندر چابهار دسترسي هند به بازار افغانستان و كشورهاي آسياي مركزي را با دور زدن پاكستان فراهم كرده است. به همين دليل ايران و هند موضعي مشترك عليه اقدامات بيثبات كننده شبهنظاميان تحت حمايت سعوديها دارند.
۲۷ فوريه، حشمتالله فلاحتپيشه، رييس كميسيون امنيت ملي مجلس ايران هشدار داده بود كه بي رغبتي و ناتواني پاكستان در سركوب فعاليت شبهنظاميان تندرو موجب افزايش همكاريهاي امنيتي ايران با هند و انزواي پاكستان ميشود. هفتم مارس فلاحتپيشه از قرار دادن نام جيش محمد در فهرست گروههاي تروريستي توسط پاكستان استقبال كرد اما او نيز اظهارات سردار سليماني مبني بر حمايت مالي سعوديها از فعاليت تروريستي را تكرار كرد و وعده داد كه از تروريستها انتقام گرفته خواهد شد. وقايع اخير حكايت از تغيير مواضع ايران نسبت به مسأله كشمير دارد. حتي بسياري از شيعيان هند ترجيح ميدهند كه به زندگي زير پرچم دهلينو ادامه دهند و از اقدامات شبهنظاميان اسلامي حمايت نميكنند. يكي از رهبران برجسته شيعيان هند به نام مولانا كلب جواد، زماني گفته بود كه براي شيعيان جاي امنتري از هند و ايران وجود ندارد. او نسبت به ترويج تفكر وهابيت از سوي عربستان اظهار نگراني كرد. بنابراين مايه تعجب نيست كه برخي از شيعيان در مسأله كشمير طرف هند را گرفتهاند. جامعه شيعيان هند كه اقليتي در جامعه مسلمانان قلمداد ميشود، هر چه بيشتر خود را از جريان اسلامگرايي جدا كرده و به جريانهاي ناسيوناليست هندو در هند نزديك ميشود. بنابراين نزديك شدن روابط ايران با هند نيز در ادامه تعهد تهران به حمايت از جوامع شيعه قرار ميگيرد. يك نمونه از نزديكي شيعيان به هندوها را ميتوان در انتخابات لوك سابها در سال ۲۰۱۴ مشاهده كرد كه طي آن رهبران شيعه از پيروان خود خواستند به جاي حزب كنگره به حزب بي جي پي راي بدهند. بسياري از شيعيان از آنجا كه معتقدند هيچكدام از احزاب ديگر غير از بي جي پي اهميتي براي شيعيان قائل نيست، در انتخابات سال ۲۰۱۹ نيز از اين حزب حمايت خواهند كرد. در مسائل پرحاشيه اي مانند احداث معبد هندوها در شهر آيودهيا، ممنوعيت طلاق سه باره و ممنوعيت قرباني كردن گاو، اكنون شيعيان در مقابل سنيها و كنار هندوها ميايستند. در مجموع صرف نظر از ژئوپليتيك، ايران اگر تصميم بگيرد در مقابل پاكستان و كنار هند بايستد، زمينه ايديولوژيك آن نيز فراهم است.
برچسب: ،
